Na terenie Nadleśnictwa Lubaczów nietoperze licznie zimują w schronach bojowych „linii Mołotowa” oraz w piwnicach – miejscach o odpowiednim mikroklimacie. Najliczniejszym gatunkiem ww. obiektów jest jeden z najbardziej zimnolubnych nietoperzy - mopek zachodni.

W połowie lutego monitoring tych latających ssaków przeprowadził po raz kolejny nietoperzysta Konrad Sachanowicz. Przy wsparciu pracowników Nadleśnictwa sprawdzono 20 schronów i 1 piwnicę. Jak można było się spodziewać po warunkach normalnej, tradycyjnej zimy, liczebność rękoskrzydłych była wysoka - łącznie przynajmniej 159 osobników z 5 gatunków:

mopek zachodni – 132

nocek duży – 15

gacek brunatny – 9

mroczek późny – 1

nocek Natterera – 2

W porównaniu z ubiegłym rokiem liczba nietoperzy była większa (w 2025 r. zimowało 137 osobników z 5 gatunków). Więcej było mopków – gatunku chronionego w ramach sieci Natura 2000, ale wyraźnie mniej gacków brunatnych. Liczebność nocka dużego, drugiego gatunku z listy Natura 2000 też była nieco mniejsza, na co wpływ mogły mieć niskie temperatury (nawet do -20° C w styczniu i lutym). Co ciekawe, dwa nocki duże wykazywały typowe objawy choroby białego nosa (WNS) powodowanej przez patogenne grzyby z kompleksu Pseudogymnoascus destructans sensu lato. Przypadki tych infekcji były już notowane na innych obszarach Polski, np. na Górnym Śląsku.

Rekordowe zimowisko

W jednym ze schronów policzono 75 mopków, 4 gacki brunatne, 4 nocki duże i 1 nocka Natterera, ale zapewne mopków było znacznie więcej, bo w jednym z pustaków można było policzyć tylko ich zewnętrzną warstwę, pod którą mogło znajdować się nawet ich drugie tyle. To pokazuje, jak ważne są to miejsca dla zimujących nietoperzy. Potwierdza się też reguła, że im zimniej jest zimą tym więcej mopków korzysta z bunkrów. W skali regionu bunkry „linii Mołotowa” są jednymi z najważniejszych zimowisk nietoperzy. Populacja mopka zachodniego w Polsce – jedna z największych w Europie - wydaje się być przynajmniej stabilna, co świadczy o dobrych warunkach siedliskowych dla tego lokalnie pospolitego w lasach gatunku.

Regularny monitoring pozwala nam obserwować zmiany w liczebności nietoperzy między poszczególnymi zimami, a także śledzić trendy w dłuższych okresach czasu. Dane takie mogą być wykorzystane do planowania bardziej efektywnej ochrony siedlisk tych ssaków. W przypadku bunkrów, w których były poprawione warunki siedliskowe (np. zabezpieczenie otworów i wejść kratami, montaż dodatkowych kryjówek dla nietoperzy w postaci cegieł dziurawek i pustaków szczelinowych) monitoring pozwala też na ocenę przydatności i skuteczności takich zabiegów ochronnych. W bunkrach, w których zamontowano dodatkowe ukrycia liczebność nietoperzy jest znacznie większa niż w tych bez adaptacji. Należy zatem dążyć do tego, żeby dodatkowe ukrycia zostały zamontowane we wszystkich obiektach znajdujących się w chronionych obszarach siedlisk sieci Natura 2000 – Horyniec i Uroczyska Roztocza Wschodniego, co znacznie zwiększy liczebność zimujących w nich nietoperzy.